پاورپوینت تحلیل محیطی (بررسی فرصتها و تهدیدها) صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد استراتژیک
| دسته بندی | علوم انسانی |
| بازدید ها | 7 |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 893 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 28 |
پاورپوینت تحلیل محیطی ( بررسی فرصتها و تهدیدها ) صنعت پتروشیمی ایران با رویکرد استراتژیک
شامل 28
اسلاید درقالب پاورپوینت و قابل ویرایش
فهرست برخی از مطالب :
- شناخت صنعت پتروشیمی
- مطالعه انواع مدلهای تحلیل محیطی
- ارزیابی مدلهای تحلیل محیطی
- انتخاب مدل تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران
- بکارگیری مدل و جمع آوری اطلاعات
- شناسایی فرصتها و تهدیدها
- شناسایی فرصتها و تهدیدهای راهبردی
- نتیجه گیری و ارائه پیشنهادات
بخشی از متن فایل پاورپوینت:
تعریف صنایع پتروشیمی
به صنایعی اطلاق می شود که در آنها هیدروکربنهای موجود در نفت خام و یا موجود در گاز طبیعی به انواع محصولات پتروشیمیایی تبدیل شود.
علت رشد سریع صنایع پتروشیمی را میتوان بدین صورت خلاصه نمود:
ارزان و سهل الوصول بودن مواد اولیه که شامل نفت خام، مایعات گازی و گاز طبیعی می باشد.
ایجاد پیشرفتهای عمده در صنایع نفت خام که در نتیجه آن تولید مواد جانبی که به عنوان مواد اولیه صنایع پتروشیمی مصرف دارند، افزایش یافت .
کاربرد فزاینده محصولات شیمیای وسیع و تکنولوژی های جدید در صنعت پتروشیمی
رشد صنایع پتروشیمی
دانلود فایل با موضوع بررسی مقایسه ای نظام ارزشها در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| بازدید ها | 29 |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 462 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 119 |
دانلود فایل
با موضوع
بررسی مقایسه ای نظام ارزشها در خانوادههای دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانوادههای معمولی
فایل بصورت ورد
تعداد صفحات:
119
در زیر بخش هایی از فایل دانلودی را مشاهده میفرمایید:
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول طرح تحقیق
1-1- مقدمه 2
1-2- بیان مساله 3
1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 6
1-4- اهداف تحقیق 8
1-4-1- هدف کلی 8
1-4-2- اهداف جزئی 8
1-5- سوالات تحقیق 9
1-6- فرضیه های تحقیق 10
1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی واژه ها 11
1-7-1 تعاریف مفهومی 11
1-7-2- تعاریف عملیاتی 12
فصل دوم پیشینه ی تحقیق
2-1- مقدمه 15
2-2- پیشینه ی نظری 15
2-2-1- ارزش ها 15
2-2-1-1- دیدگاه پارسونز 16
2-2-1-2- ماهیت ارزش ها 21
2-2-1-3- چارچوب کلی بررسی ارزش ها 29
2-2-1-4- شرایط تحقیق ارزش ها 32
2-2-1-5- منابع ارزش ها 34
2-2-1-6- الگوهای رفتاری،نقش ها و فرایند اجتماعی 35
2-2-1-7- نظام های ارزشی 36
2-2-1-8- پیشینه ی ارزشها 37
2-2-1-9- پیامدهای ارزش ها 38
2-2-2- خانواده 39
2-2-2-1- ابعاد کارکرد خانواده 40
2-2-2-2- نظریات مربوط به خانواده 43
2-2-3- اعتیاد 46
2-2-3-1- جامعه شناسی مصرف مواد مخدر 47
2-2-3-2- عوامل زمینه ای خطر ساز برای مصرف مواد مخدر 48
2-2-3-3- نظریه های مصرف مواد مخدر 49
2-2-3-4- ویژگی های مصرف کنندگان مواد 52
2-3- پژوهش های انجام شده 53
2-3-1-پژوهش خارجی 53
2-3-2- پژوهش های داخلی 54
2-4- جمع بندی 56
فصل سوم روش تحقیق
3-1- مقدمه 60
3-2- روش تحقیق 60
3-3- جامعه آماری 61
3-4- نمونه و روش نمونه گیری 61
3-5- ابزار پژوهش 61
3-6- روش انجام کار 62
3-7- روش تجزیه و تحلیل داده ها 63
فصل چهارم تجزیه و تحلیل داده ها
4-1- مقدمه 65
4-2- آمار توصیفی جمعیت شناختی 66
4-3- آمار استنباطی 74
فصل پنجم بحث و نتیجه گیری
5-1- مقدمه 86
5-2- نتیجه گیری 86
5-3- بحث 92
5-4- محدودیت های پژوهش 92
5-5- پیشنهادها 93
5-5-1- پیشنهادهای کاربردی 93
5-5-2- پیشنهادهای پژوهشی 94
منابع فارسی 95
منابع لاتین 101
پیوست 103
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 1 – 4 : فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی 66
جدول 2 – 4 : فراوانی مربوط به تحصیلات آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی 67
جدول 3 – 4 : فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی 68
جدول 4 – 4 : فراوانی مربوط به شغل آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی 69
جدول 5 – 4 : فراوانی مربوط به وضعیت اقتصادی آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر به تفکیک گروه های معتاد و معمولی 70
جدول 6 – 4 : میانگین و واریانس مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در کل آزمودنی های معتاد و معمولی 71
جدول 7 – 4 : میانگین و واریانس مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در آزمودنی های معتاد72
جدول 8 – 4 : میانگین و واریانس مربوط به امتیاز مولفه های پرسشنامه ارزشها در آزمودنی های معمولی 73
جدول 9 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به ارزش ها در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 74
جدول 10 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به خیرخواهی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 75
جدول 11 – 4 : : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به سنت گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 76
جدول 12 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به همنوایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمول 77
جدول 13 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به امنیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 78
جدول 14 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به قدرت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 79
جدول 15 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به برانگیختگی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 80
جدول 16 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA) مربوط به لذت گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 81
جدول 17 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به موفقیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 82
جدول 18 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به خوداتکایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 83
جدول 19 – 4 : آزمون تحلیل واریانس چند متغیری (MANOVA)مربوط به جهان گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی 84
فهرست نمودارها
عنوان صفحه
نمودار 1 – 4 : توزیع فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر 66
نمودار 2 – 4 : توزیع فراوانی مربوط به سن آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر 67
نمودار 3 – 4 : توزیع فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر 68
نمودار 4 – 4 : توزیع فراوانی مربوط به جنسیت آزمودنی های شرکت کننده در مطالعه حاضر 69
نمودار 5 – 4 : توزیع فراوانی مربوط به وضعیت اقتصادی آزمودنی های شرکت کننده 70
چکیده
این پژوهش با هدف بررسی مقایسه ای نظام ارزشها در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانوادههای فاقد عضو معتاد به مواد مخدر شهرستان بندرعباس انجام گردید. روش تحقیق، توصیفی و از نوع علی - مقایسه ای و جامعه مورد مطالعه در پژوهش حاضر خانوادههای دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های فاقد عضو معتاد به مواد مخدر شهرستان بندرعباس بود. از بین جامعه آماری ذکر شده با استفاده از فرمول کوکران تعداد 150خانواده (75 خانواده دارای عضو معتاد و 75 خانواده فاقد عضو معتاد) به صورت تصادفی ساده به عنوان نمونه آماری انتخاب گردیدند. ابزار مورد استفاده در این پژوهش پرسشنامه ارزش های شوارتز بود. دادههای پژوهش حاضر با استفاده از نرمافزار آماری Spss در دو سطح توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت که نتایج آن به شرح ذیل می باشند: بین ارزش ها در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت معناداری وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین خیرخواهی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین سنت گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین همنوایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانوادههای معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین امنیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین قدرت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین برانگیختگی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .111 0 α=). بین لذتگرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .003 0 α=). بین موفقیت در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). بین خوداتکایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .002 0 α=). بین جهان گرایی در خانواده های دارای عضو معتاد به مواد مخدر و خانواده های معمولی تفاوت وجود دارد (سطح معنی دار .001 0 α=). به طور کلی نتایج نشان داد که در تمام ارزش های مورد مطالعه مقدار میانگین زیر مؤلفههای ارزش ها در خانواده های معمولی بیشتر است.
کلیدواژه ها: ارزشها، خانواده های دارای عضو معتاد و خانواده های معمولی
فصل اول
طرح تحقیق
1-1- مقدمه
در خلال چند دههی گذشته، روانشناسان، تحت تأثیر مطالعات انسانشناختی کلاکهون (1976)، رغبتهای رو به افزایشی را برای تحلیل تعیینکنندههای فرهنگی رفتار، از خود نشان دادهاند. با گشوده شدن این دریچه برای مطالعهی انسان، پژوهشگران برای پاسخگویی به مجموعهی مسایلی که در پیش رو داشتهاند، به مطالعهی ارزشها به منزلهی اصلیترین شاخصهای فرهنگ روی آوردهاند. ارزشهای انسانی به عنوان تجسمهای شناختی از هدفهای خواستنی و انتزاعی، فراموقعیتی و با رفتار ناوابستهاند، درجه اهمیت آنها به منزلهی اصول راهنما در زندگی افراد و گروهها متفاوتاند، بر این اساس، افراد آنها را به گونهی سلسله مراتبی رتبهبندی میکنند (دلخموش، 1386).
ارزشها از جمله مفاهیمیاند که از دیرباز ذهن بشر را به خود مشغول داشتهاند. اگر چه ابتدا فیلسوفان به آن پرداختهاند، اما بهتدریج با توجه به اهمیتشان، در بخشهای مختلف معرفت بشری مطرح شدهاند و امروزه علوم متعددی خود را نیازمند به شناخت آنها میدانند و از دیدگاههای گوناگون به آنها میپردازند. شاید علت این باشد که ارزشها در واقع مفهومیاند که زندگی آدمی از آنها معنی میگیرد و آنها راهنماهای مؤثری برای هدایت انسانها می باشند. در حقیقت در پشت همه انواع رفتارها و گرایشهای جمعی، همه سازمانها، الگوها، نشانههای اجتماعی، نقشها و رمزها، دنیایی از تصورات و ارزشهای جمعی قرار دارد و فقط پس از فهم این ارزشهاست که قادر به توجیه رفتارها خواهند بود. با توجه به اهمیت ارزشها در جهان امروز شناخت آنها از مسائل اصلی عصر حاضر است (سفیری و شریفی، 1384).
بدون شک خانواده، مهمترین و بنیادی ترین نقش را در شکل گیری ارزشها، افکار، عقاید، نگرش ها، رفتار، شخصیت و نحوه ی زندگی و عملکرد هر فرد دارد. اولین و مهمترین آموزشهایی که به هر یک از افراد بشر در طول تاریخ داده شده است در درون خانواده شکل گرفته است. پدر و مادر به عنوان اولین آموزگاران بشریت، منش ها و اخلاق را به کودک آموخته اند و شخصیت او را تا حد زیادی شکل داده اند. افرادی که در کودکی از مهر و محبت خانواده برخوردار بوده اند، تحت حمایت خانواده توانسته اند به یک جهانبینی دقیق و صحیح دست یابند و مراحل پیشرفت را طی کرده، باعث ترقی جامعهی خویش شوند و بالعکس افرادی که از این نعمت محروم بودهاند با معضلات و مشکلات فراوانی روبه رو شدهاند (حسینی زاده مهدوی، 1385).
اعتیاد یکی از مشکل های اساسی جامعه است؛ مشکلی که میلیونها زندگی را ویران و سرمایه های کلان ملی را صرف هزینه ی مبارزه، درمان و صدمات ناشی از آن می کند(عاشوری،ملا زاده و محمدی،1387) در واقع، سوء مصرف مواد و اعتیاد به مواد مخدر یکی از بالایای بزرگی است که بشر امروز در همه جای جهان با آن دست به گریبان است ( ممتازی،1381). با نگاهی واقع بینانه به مواد مخدر و سوء مصرف آن به راحتی در میابیم که سوء مصرف مواد افیونی از قرن ها پیش وجود داشته است و اکنون تقریباً کشوری وجود ندارد که از گسترش سوء مصرف مواد افیونی به عنوان عادتی غیر اجتماعی و نامقبول تلقی شده است،اما با وجود این عدم مقبولیت طبقات مختلف اجتماع با این مساله به صورت جدی درگیر می باشد (چیریلو،برینی،کامبیاز و مازا، ترجمه پیرمرادی،1378) در موقع اعتیاد ابتلای اسارت آمیز فرد به یک ماده یا داروی مخدر است، به گونه ای که او را از نظر جسمی و روانی به خود وابسته ساخته و کلیه رفتار فردی و اجتماعی او را تحت الشعاع قرار می دهد( سادوک و سادوک،2003 به نقل از خدائی،1384).
اعتیاد تا کنون از جنبه های مختلفی مورد مطالعه قرار گرفته است. یکی از مفاهیمی که برای تجزیه و تحلیل اعتیاد باید به آن توجه داشت، نهادها و شبکه های روابط متقابل است. به عبارتی، مهمترین نهاد در تجزیه و تحلیل پدیده ی اعتیاد(خانواده) است؛ زیرا شرایط و اوضاع خانوادگی می تواند زمینه ساز گرایش به اعتیاد باشد ( آقا بخشی 1379)
1-2- بیان مساله
ارزشها اصول و اخلاقیاتی هستند که در وجود هر شخص جای میگیرند و حتی زمانی که کسی توجهی بدانها ندارد، راهنمای اعمال و انتخابهای او قرار میگیرند. بنابراین، ارزشها در تضمین رفتار سازگار افراد با محیط، بسیار قدرتمندتر از رویهها، قواعد، قوانین و مقرراتاند. ارزشها، همیشه وجود دارند تا انسانها برمبنای آنها به موقعیتها واکنش نشان دهند، مگر اینکه دستخوش تغییر شوند. اساسیترین واحد ایجاد ارزشها خانواده است. ترکیب اعضای خانواده شامل زن و شوهر و فرزندان است و یک واحد نسبتاً مستقل را به وجود میآورند. بر اساس هریک از ترکیبها، ارزشها تحت تأثیر قرار میگیرند. ارزشهای ایجاد شده در افراد جزیی از شخصیت آنها میگردد و از آنجا که شکلگیری شخصیت در سالهای اولیهی زندگی سریع است، توجه به عملکردهای خانواده و مدرسه در زمینههای تربیتی کودک و نوجوان از اهمیت بالایی برخوردار است.
klockhone
-sadock
دانلود پاورپوینت ایمن سازی خانواده (دانش خانواده و جمعیت)
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| بازدید ها | 37 |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 4155 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 15 |
دانلود پاورپوینت ایمن سازی خانواده(دانش خانواده و جمعیت)
کاملترین فایل در سطح اینترنت میباشد
قسمتی از متن............
بسیاری از اندیشمندان این تحولات را حاصل تنوع و تکثر در جامعه پست مدرن می دانند.
مهم ترین تحولات خانواده ها حاصل تغییرات اعتقادی در بسیاری از جوامع است و افراد به نسبی گرایی در ارزش ها معتقد شده اند.
صنعتی و شهری شدن، دو فرآیندی هستند که تغییرات جدیدی را در زندگی فردی و اجتماعی به وجود آورده اند.
دانلود پاورپوینت درسنامه کتاب دانش خانواده و جمعیت
| دسته بندی | پاورپوینت |
| بازدید ها | 15 |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 1935 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
دانلود پاورپوینت درسنامه کتاب ”دانش خانواده و جمعیت“
تالیف جمعی از نویسندگان
انتشارات دفتر نشر معارف چاپ سوم زمستان 1392
اهداف درس :
فهم و بیان مفاهیم بنیادین خانواده
آشنایی با معیارهای انتخاب همسر
آشنایی با مهارت های مورد نیاز در تشکیل خانواده و نحوه رفتار با همسر
فواید فرزند آوری و پیامدهای تک فرزندی
آشنایی با مفاهیم بنیادین جمعیت و آسیب های کاهش جمعیت
این فایل کاملترین فایل در سطح اینترنت میباشد
پیشینه و مبانی نظری خانواده، آسیبهای خانواده و فحشا و روسپیگری
| دسته بندی | علوم انسانی |
| بازدید ها | 11 |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 178 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 109 |
توضیحات :
پیشینه و مبانی نظری خانواده،آسیبهای خانواده و فحشا و روسپیگری در 109 صفحه در قالب word قابل ویرایش.
بخشی از متن و فهرست مطالب :
مبانی نظری وپیشینه تحقیق خانواده،آسیبهای خانواده و فحشا و روسپیگری
فصل دوم- ادبیات موضوع
گفتار یکم- خانواده............................................................................. 12
تعریف خانواده......................................................................................... 14
اهمیت خانواده......................................................................................... 16
گفتار دوم - آسیبهای خانواده...................................................... 19
اختلاف خانوادگی....................................................................................... 22
خشونت خانوادگی....................................................................................... 24
تجاوز جنسی علیه زنان........................................................................ 26
تجاوز جنسی علیه کودکان................................................................... 29
فقر و انحرافات اجتماعی................................................................... 30
طلاق و انحراف............................................................................................ 36
اثرات اعتیاد والدین بر فرزندان............................................... 42
بزهکاری یکی از افراد خانواده.................................................... 44
گفتار سوم- روسپیگری.......................................................................... 46
تعریف فحشا و روسپیگری..................................................................... 46
الف) بررسی تاریخچه روسپیگری در ملل ابتدایی................. 48
ب) بررسی تاریخچه روسپیگری در ایران..................................... 54
یافتههایی از اولین همایش ملی آسیبهای اجتماعی ایران در چهارچوب مسأله روسپیگری...................................................................................................... 57
گفتار چهارم- مبانی نظری .............................................................. 61
مقدمه............................................................................................................. 61
الف) تئوریهای جامعهشناسی.............................................................. 63
نظریه کنترل.............................................................................................. 63
هیرشی و نظریه علقه اجتماعی......................................................... 64
ساترلند و پیوند افتراقی................................................................ 68
نی و نظریه روابط خانوادگی........................................................... 72
تئوری کنترل متعادل .......................................................................... 76
خانواده و تئوری ارتباطات نسبی................................................. 77
ثورن بری و نظریه تکاملی................................................................ 80
نظریه یادگیری اجتماعی بندورا.................................................... 84
نظریه دین و مذهب.................................................................................. 85
تئوری امیل دورکیم............................................................................... 87
نظریه مارکس .................................... 88
ب) تئوریهای روانشناسی..................................................................... 89
تئوری سالیوان......................................................................................... 89
تئوری واکنش به رویدادهای آزاردهنده برکوتیز................. 90
روانشناسی فانون (Fanon) ................................................................. 90
نظریه درماندگی آموخته شده........................................................... 91
چارچوب نظری تحقیق .............................. 92
مدل نظری تحقیق....................................................................................... 94
مروری بر تحقیقات.................................................................................. 95
فرضیه های پژوهش 104
گفتار یکم : خانواده
مطالعات انجام یافته توسط متخصصان علوم اجتماعی و دستورات و راهنماییهایی که پیامبران الهی برای هدایت و رشد و کمال و تربیت انسانها از منبع وحی ابلاغ کردهاند، بر نقش نهاد خانواده به عنوان اصلیترین کانون پرورش و تربیت تأکید شده است.
خانواده نهاد اجتماعی همگانی و با دوامی است که از دیر باز و از دوران ما قبل تاریخ وجود داشته است. استحکامی که خانواده در روابط اجتماعی افراد ایجاد میکند و روابطی که بر آورنده مهمترین نیازها و خواستهای حیاتی آدمی است، باعث شده که به رغم مخاطرات بسیار بعنوان نهادی که حیات اجتماعات انسانی بدان وابسته است، باقی و پایدار بماند.
در همه تعریفها، بدون استثناء، خانواده واحدی از اجتماع قلمداد شده است، یعنی جامعه از مجموعه خانوادهها تشکیل میشود، بقاء خانواده و موفقیت و شکست جامعه وابسته به خانواده است. اگر خانواده محیطی سالم برای پرورش روح و جسم افراد باشد، در سلامت جامعه مؤثر است.
«خانواده» زنجیره ارتباطی اجتماعی و تضمینکننده آرامش و ثبات جامعه است. کودکان نخستین وابستگیهای عاطفی نزدیک و صمیمی خود را در خانواده بر قرار میسازند و درونی کردن ارزشها و هنجارهای فرهنگی را در آن آغاز میکنند
(یان رابرستون، 1372 : ص11).
کارکرد عاطفی "خانواده" از نیاز انسان به محبت و وابستگیهای عاطفی ناشی میشود. بدون وجود محبت و احساس پیوستگی، خانواده ممکن است با مشکلات عاطفی و روانی مواجه گردد. کودک، درس محبت، رحم و شفقت، نیکوکاری، وفاداری، صفا، خلوص. راستی، شجاعت. فروتنی و سایر سجایای انسانی را در نخستین سالها در زندگی خود در دامن پر مهر و محبت پدر و مادر میآموزد. نیاز به محبت از مباحث اصلی در روانشناسی تربیتی روانکاری است. کارن هورنای محور اساسی مطالعات خود را نیازهای اساسی قرار داده و بر محبت و برخورداری از آن در سالهای اولیه زندگی تأکید میورزد.
آدلر میگوید: کودک از نخستین لحظه تولد میخواهد خود را به مادرش بچسباند و مادر تا مدت درازی میگوید عمدهترین نقش را در زندگی کودک بازی میکند و نقش مؤثری در ابراز مهر و محبت دارد (کی نیا، 1373 : ص70). کمبود محبت غالباً از عوامل مؤثری است که نوجوانان و جوانان را به سوی «انحراف» اجتماعی سوق میدهد. دختر نوجوانی که کمبود محبت دارد به هر کسی که سر راه او قرار میگیرد و به او اظهار محبت میکند علاقهمند میشود و چه بسا در این مسیر تباه میشود.
تعریف خانواده
خانواده در لغت به معنی خاندان، دودمان و اهل خانه است و طبق تعریف قانون مدنی ایران، خانواده عبارت است از زن و شوهر و فرزندان تحت سرپرستی آنها، که با هم زندگی میکنند و تحت ریاست شوهر و پدر هستند (آقابیگلویی و همکاران 1380 : 13). برگسی و لاک در اثرشان خانواده به سال 1953 مینویسند: «خانواده گروهی است متشکل از افرادی که از طریق پیوند زناشویی، همخونی و یا پذیرش (به عنوان فرزند) با یکدیگر به عنوان شوهر، زن، مادر، پدر، برادر و خواهر در ارتباط متقابلند و فرهنگ مشترکی پدید آورده و در واحد خاصی زندگی میکنند» (ساروخانی باقر، 1370 ص135).
مک آریو مینویسد: «خانواده گروهی است دارای روابط جنسی چنان پایا و مشخص که به تولید مثل و تربیت فرزندان منجر میگردد» (همان منبع 1381 : 135).
خانواده از دیدگاه کارکردگرایان : واحدی است که تنظیم رفتار جنسی، جایگزین کردن اعضاء، جامعهپذیری مراقبت و نگهداری از کودکان، حمایت عاطفی و تعیین جایگاه اجتماعی را به عهده دارد. خانواده در مفهوم اختصاصی آن یک گروه اجتماعی است که در آن به روابط جنسی زن و مرد مشروعیت داده میشود. تولید مثل به شیوه مشروع امکانپذیر میگردد. در مقال جامعه، از نظر مراقبت و رشد فرزندان مسئول است. گونههای خاص مستحکمی از احساسات و عواطف ایجاد و تقویت و بالاخره اینکه یک واحد اقتصادی و حداقل مصرفی است (محسنی، منوچهر 1379 : 200).
اداره سرشماری ایالات متحده خانواده را به صورت: «گروهی متشکل از دو یا چند نفر که از طریق تولد، ازدواج یا فرزند خواندگی با یکدیگر مرتبط شده و در یک منزل با هم زندگی میکنند» تعریف کرده است (ساموئل کلادینک 1382 : 24).
سالوادور مینوچین[1] (1974) که پیشگام خانواده درمانی ساختی است خانواده را مکمل جامعه میداند و ابراز میکند که خانواده سیستمی است که عملکرد آن از طریق الگوهای مراودهای صورت میگیرد، او عقیده دارد که ارگانیسم خانواده بیش از پویاییهای زیستی- روانی یکایک اعضایش است. در دیدگاه سیستمی، خانواده موجودی است که اعضاء و اجزاء آن با هم تغییر میکنند و به هنگام انحراف، برای حفظ تعادل خود فعال میشوند. طبق این تعریف اولاً رفتار اعضاء خانواده تابعی از رفتار سایر اعضاء خانواده است و در ثانی خانواده هم مانند هر سیستمی متمایل به حفظ تعادل است، در این تعریف بر تعامل متقابل اعضاء تأکید شده است (بهاری 1381 : 10) و سرانجام در اصل دهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران عنوان شده است که خانواده واحد بنیادی جامعه اسلامی است و همه قوانین و مقررات و برنامهریزیهای مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قداست ان و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد.
اهمیت خانواده
خانواده از بدو پیدایش خود همچون حریمی امن برای افراد جامعه ایفای نقش نموده است. هر چند که در بستر زمان، این نظام کوچک اجتماعی دستخوش تغییرات فراوان گردید. لیکن هیچگاه از حیات جمعی بشر جدا نماند. همیشه پا بر جای است و هیچ آسیبی را نمیتوان سراغ گرفت که بی تأثیر از مسایل نظام خانواده باشد.
خانواده، زنجیره ارتباطی اجتماع و تضمین کننده آرامش و ثبات جامعه بوده و خواهد بود و واحدی است که کودکان نخستین وابستگیهای عاطفی نزدیک و صمیمی خود را در آن برقرار میسازند زبان را یاد میگیرند و درونی کردن ارزشها و هنجارهای فرهنگی را در آن آغاز میکنند. نفوذ خانواده را در تربیت کودکان از دو جهت میتوان مطالعه کرد یکی از جهت کنش اجتماعی آن، که تأمین ارزشها و ایجاد صمیمیت و همکاری میان اعضاء خانواده است و دیگری کنش روانی خانواده که در حقیقت پایههای شخصیت کودکان را پیریزی مینماید و به فعالیتها، افکار و عواطف آینده آنان شکل خاص میبخشد، روانشناسان نشان دادهاند که تربیت سالهای اولیه کودکی از نظر پیدایش خصوصیات و حالات معینی در انسان، تأثیر بسیار عمیقی دارد (صانعی 1373 : ص193).
اهمیت خانواده برای عدهای از روانشناسان به اندازهای است که عدهای بر آن شدند که به جای روان درمانی فرد، از طریق روان درمانی خانواده کژ رفتاریها را بهبود بخشند و سلامت روحی را به افراد باز گردانند، خانواده هم میتواند در پرورش استعدادهای نوجوانان و همنوایی او با جامعه و هم در به انحراف کشاندن و ناهمنوایی نوجوانان با اجتماع تأثیر شگرف داشته باشد.
اصولاً محیطهای نامساعد خانوادگی سبب بار آمدن فرزندان ناسازگار و ناامن میشود. فضای خانوادگی نامناسب و متشنج، بهداشت روانی نوجوان را در معرفی تهدید قرار میدهد. و صدماتی برای او وارد میکند که در دورههای بعدی عمر فرد به گونهای ظاهر میشود.
جامعهشناسان خانواده را یکی از شالودههای اساسی حیات اجتماعی محسوب میکنند. به همین جهت وظایفی که به عهده اوست بسیار سنگین و در خور اهمیت فراوانند، تعلیم و تربیت فرزندان که مردان و زنان فردای اجتماع را تشکیل میدهند و مسئولیت آینده به دوش انان است و همچنین پرورش شخصیت نسل آینده از عمدهترین وظایف خانواده است و باید از اعضای خود افرادی مفید بسازد و با اجتماعی کردن و تطبیق دادن آنها با جامعهای که در آن زندگی میکنند عناصر سودمندی را تحویل اجتماع دهد.
[1] - Salvador minuchin